نوازندگی گیتار

گیتار نوعی ساز زهی است که با پیک یا انگشت نواخته می‌شود و از این جهت که سیم‌های آن در اثر ارتعاش تولید صدا می‌کنند، به سازهای گروه کوردوفون یا زه‌صدا تعلق دارد. این ساز علاوه بر داشتن قدمت تاریخی قابل توجه (چه از لحاظ ساختار آن و چه از لحاظ تکنیک‌های نوازندگی) توانسته‌است هم‌گام با تحولات موسیقی غرب پیشرفت چشمگیری داشته باشد؛ که در نتیجه گونه‌های متفاوتی از آن بوجود آمده و هم اکنون جایگاه ویژه‌ای در موسیقی جهان دارد.

هنری جرج مایر مستشرق و موسیقی‌شناس معروف انگلیسی می‌گوید: باربی توس همان عود قدیم ایران، یعنی بربط است و آن را به این سبب بربط نام نهادند که کاسه‌اش به شکل سینه (بر) مرغابی (بط) است. در قرن ۱۱ میلادی که اعراب اسپانیا را تصرف کردند، العود به اروپای جنوبی برده شد. عود شاید مهمترین ساز موسیقی است که شرق به غرب داده است. العود که در زبان انگلیسی با حفظ حرف تعریف اول کلمه، لوت خوانده شد به سرعت مورد توجه قرار گرفت و سازهای بسیاری از آن مشتق گردید.

اینگرید ذهبی در مقاله‌ای تحت عنوان «پیدایش گیتار» می‌نویسد: در سال ۱۴۹۲ هنگامی که اعراب و یهودی‌ها مجبور به ترک خاک اسپانیا شدند، نواختن گیتار یا عود در اسپانیا و مخصوصاً در جنوب این کشور چنان رواج یافت که مردم آن را به چشم ساز محلّی خود می‌نگریستند. البته در اندازه گیتار تغییراتی داده شد، آن را کمی کوچکتر کردند و روی آن تزئیناتی نیز نقش کردند. از ماخذ دیگری که برای گیتار آورده شده موریس جی سامرفیلد در کتاب گیتار کلاسیک از ۱۸۰۰ تا امروز چهارتار ایرانی را منشا اصلی گیتار ذکر کرده است. همچنین در دائره‌المعارف آمریکا چاپ ۱۹۷۴ آورده شده: «گیتار، سازی است که در قرن ۱۲ میلادی توسط اعراب از ایران به اسپانیا برده شده است». مراجع گوناگون دیگر نیز همه حاکی از این است که گیتار سازی است با اصالت و ریشه ایرانی.

گیتار از جمله سازهایی است که امروزه به طور وسیعی در انواع موسیقی – از کلاسیک گرفته تا جز و راک – به کار می‌رود. انواع این ساز، با طنین صداهای منحصر به خود، طیف وسیعی از علاقه­مندان سبک‌های موسیقی را جذب کرده و گیتار را پر طرفدارترین ساز معاصر نموده است.